IN MOMENTS OF BLISS - 2

©Mallari 2017

written by Rolando Q. Mallari

Disclaimer: This is a work of fiction. The characters, the storyline, the location are all culled from the imagination. Any similarity to real life and place are purely coincidental.

II

He was mine and I am his

We discussed the schedule of our tutorials. That Monday after school hours, armed with review materials in one arm and a bag carried on my shoulder, I saw Joey at the school gate. He politely assisted me and off we went to their rented place. It was the third house from my place. It is a two-floor structure spacious for three student siblings! As we entered the living room I saw a brown-skinned handsome guy to which Joey introduced to me as Jayson. Joey continued to introduce Janice as the youngest as his sister. I learned that his father is a Chamorro-American while his mother is of Filipino parentage. His father is a serviceman and that their parent’s marriage is on the rocks. With the help of one of their relatives, they were whisked away to the Philippines without his father’s knowledge. Life had to go on for them that's why they were enrolled in the local high school. Because of their set-up, she ended up tutoring the three of them. The results came in after their exams and eventually they were transferred to the Science sections. Joey had become my classmate officially. 

The initial bond that I had developed with Joey did not grow however. Being a Fil-Am, he soon became popular. He became active in student government and sports. He became the cynosure of many eyes. He was the school crush. Joey slowly got the confidence to be on his own. As for me, I quietly slipped into oblivion in Joey's life. Although there were attempts on the part of Jayson to try to fill in that developed void, I opted not to complicate matters. 

The sports competition came before the school year ended. During practices, it became inevitable that I see Joey. But this time he had always a group of girls following around. We went through our own ways, however. My co-athletes knew me pretty well that even though I like a person, I will not go out of my own way to be with them. It was either me or them. My concern was the competition. When the competition was held, our volleyball team snatched the championship and I was adjudged as the Most Valuable Player. I was the star. Without wanting it, all eyes were focused on me. Unfortunately for Joey, he did not qualify for the semifinals both in the 100s and the 200s. Their relay team was lucky to enter the semifinals but failed to advance in the finals. As to the soccer team, he failed to qualify for the regional team. 

There was a tinge of pain deep inside me. I wanted to get near and console him because it was in the sports arena where I met him. But circumstances did not allow me that time. Although the team had loses in other sports categories, we won the overall crown for the first time. During the victory party I saw Joey drank his heart out. He probably was wallowing in self pity. 

I left the party earlier than anybody. I intentionally slipped from everyone to get a good night's rest as there were other things to do the next day.  I was already half-slept when somebody was loudly knocking at my door. I dreamily opened the door and it was Joey. 

Joey was drunk. He was bitter. He was murmuring inanities. Dropping my defenses I asked him to get inside my place. He started crying and I started consoling him. He stared at me and asked what happened between the two of us? I looked at him too and told him he too proud and airy. He looked at me intently. Then despite his drunken state, took his face nearer my face and his lips touched my lips. Initially it was gentle then it became harsher, then back to gentler kiss, now with passion and longing. Now I was trapped by Joey. Or was he? And I am now enjoying the fruits of that trap. Whatever, I am enjoying it nevertheless. Joey is now mine and I am his! 

There were no words spoken but it seemed that what happened concretized whatever relationship Joey and I had. Some call it mutual understanding. But for me I describe it as "hard to explain"! The last two months of the school year, Joey has considerably changed. He would rather stay at my pad and share sweet nothings with me. His world was mine and my world was his. 

IN MOMENTS OF BLISS - 1

©Mallari 2017

written by Rolando Q. Mallari, MD

Disclaimer: This is a work of fiction. The characters, the story line, and the location are all culled from the imagination. Any similarity to real life and place are purely coincidental.

CHAPTER I

He came like a dream

It was a dreary Saturday dawn on a December morning. I wanted to curl under the thick blanket but the clock alarmed the third time. I stood up in disarray - half-awake and giddy. I reached the wall where the light switch was located as I moved my fingers a soft click emanated and the room was bathed with light and I was temporarily blinded by flashes of light. I was tempted to jump back to the bed but managed to pull my bathroom towel placed over the side of the chair. I walked slowly towards the bathroom door trying to ward off the heaviness. I turned on the bathroom lights and this time I was already adapted to it. I looked at myself in the mirror as I slowly removed my clothes. I gave out a wry smile. I placed the shower mode to warm and went under the cascading waters. I felt a jolt into my system. It is as if this is what I needed to perk me up. My succeeding actions were fast and they seemed synchronized in just seconds. I was already in athletic attire and was closing the door of my room towards the outside. 

I looked at my watch! It was 4:30 in the morning.  It was daybreak. The grasses were moist from the morning dew. The wisp of the December air gave me a sudden chill. I decided to hop in to my bicycle and turned on its front light. I thought I saw some interplay of rainbow colors before it gave out its yellow hues. I pedaled with initial difficulty. I felt the rush of adrenaline after a few strides. The heat created by my physical exertion collided with the cool air. Oh what a great feeling! In 10 to 15 minutes I was at the La Union High School Athletic oval where the volleyball team of the province conduct their exercises prior to their training practices. 

It was a fast ride. I took a two-lap ride around the oval before I parked my bicycle. It seemed like a dreary morning. I saw two souls doing the customary two-round jogs around the 400-meter oval. I started to jog. The two runners were apart from each other. It was one of my team mates. The other one was unknown to me. He was running in counter flow. I know I was going to meet him face to face so I slowed down a bit. I was seeing a tall and a well-built person. His arm and leg muscles were clearly defined as he jogged towards me. When we finally got to meet each other face to face, he gave a smile and I smiled back. Oh my! Who was that? I seemed to have lost stride and equilibrium. I almost tripped! He was fast and brisk as he went back to assist me. The mighty sun has slowly risen and because of what he did, I came up close to him. I thought I had my epiphany. I was looking at a face that was perfectly chiseled and his skin was dainty and silky. I got mesmerized for a moment only to wake up from that fleeting moment when he said, "Are you okay?" To which I retorted, "Yes I am!" 

“Let us run together,” he said. I just nodded. The sun is up and there were a lot of athletes already at the oval. He said his name was Joey. He was a newcomer in the school and he just came from Guam.  He was in the athletics team. But he said he will try-out with the soccer team too. I managed to stay grounded but I wanted to float like any teeny-weeny girl. Who would not when running beside you was a very handsome athlete who would soon to be the apple of everyone's eyes? 

I finished my rounds and joined the volleyball practice. I lost track of time as we seriously poured our strength in developing a strategy against our prospective opponents. It was my second year with the team and we had never won any championship since the tournament’s inception. I wanted to win this time so as to prop up my resume when I apply for athletic scholarship in college. I had a great feeling that this would be our time. 

Our practice finished off intensely. The zeal to win this year’s championship was so high. The team parted after a repartee from our coach. I walked towards the bicycle stand when I noticed someone was toweringly standing in front of it. It was Joey! There was a moment of hesitance for me to move forward but he was there flashing that winsome smile. I was captivated and unknowingly became a prisoner of this young man. I can only mutter the words: "What's up?" To which he jokingly answered: "The sun and the sky!" I could only laugh at the silliness of the situation. 

He invited me out for lunch. I took my bicycle and I was not surprised anymore when he rode on the other bike! We followed the road out of the sports oval towards the side street that went directly to the town plaza. I could see my favorite cafe and from afar, I can see the emblazoned name Esperanza.  Near the cafe is the St. William the Hermit Cathedral. Just in front of the sidewalk are parking spaces wherein we could park our bikes. I placed a lock as I put a chain to one of the steels where we can safely park our bikes. He did the same. While doing that, I peeped into the cafe. There was not much customers that time but on Sundays the sidewalk and the place were usually teeming with people and different activities. As a consequence the cafe was filled to a brim. 

We entered the cafe and chose the easternmost and farthest table. As I prepare to sit, he pulled the chair to give me ease. The waiter approached us and since this was one of my favorite cafes, I already had an idea of what to order. I ordered Sphaghetti tetrazini and garlic bread. I also loved the cream puff of the place; I ordered two pieces of it. Since he is new to the cafe, I was not surprised he ordered the same like mine. 

As we were waiting for our orders, I peered into his eyes. His eyes were deep hazel brown - so soulful. I felt being lifted imaginably. I wanted to enjoy those gaze further but he already caught my eyes. He asked if there was something wrong with him, to which I retorted there was none. He flashed those engaging smile again and those pearly white teeth came out. I was lost in my own dissonance. He started to give out a hearty laugh. He told me I was not different from anybody he met so far. I blushed, then blushed and blushed some more. I was so embarrassed that I covered my face. He apologized. He told me he needed my help. 

Joey is a transferee on his last year of high school. And he needed to undergo a validation examination which will be given in two weeks. If he failed the examination he would be placed to the corresponding year level of his score and he will not graduate.  I was surprised why he approached me but according to him, our co-athletes recommended me to him. According to them I am the only athlete that had maintained a good academic standing.  I asked him “what does he need from me”? He told me to tutor him. I looked at him in his eyes and he looked at me too and he smiled. I felt captivated. I felt I would be entering a trap. It was a trap that I was very much willing to enter. I would love to be a prisoner of this man. 

KAILAN MALI ANG PAG-IBIG?

akda ni Rolando Quiros Mallari, MD

©Mallari,RQ 2017

Pahayag: Ang kuwentong ito ay pawang kathang isip lamang. Kung pagkakatulad sa tunay na buhay, tiyempo, tao o lugar , ito ay nagkataon lamang. Ang mga larawang gamit ay hindi po pag-aari ng may-akda. Inilagay lang po siya upang mabigyan ng pagsulong ang kuwento. Ito po ay nasa sketch form. Kung pag-aari po ninyo ito at hindi ko puwedeng gamitin, pakisulatan lang po ang may akda upang aming alisin. Maraming salamat po.

I

Nasa Trinity Church Cemetery siya ngayon sa New York. Ikatlong taon ng pagkamatay ng civilian partner ni Lucille na si Dr. Richard Smith. Nag-alay siya ng mga bulaklak at nagsindi ng kandila bilang alaala para sa namatay. Hindi-hindi niya makakalimutan si Richard. Napakalaking bahagi ang ginalawan nito sa buhay niya. Sampung taon na ang nakalipas at kagagaling niya ng Pilipinas. Siya ay bagong pasok lang sa New York City |Hospital para magpakadalubhasa sa Emergency Medicine. Napansin niyang kakaiba ang iniuukol na pansin ng dalubhasang plastic surgeon sa kanya. Alam niya kung ano ang ibig sabihin ng mga tingin na yun. Bagamat mahinhin siyang kumilos sa karaniwang lalake, hindi siya katulad ng mga ibang baklang magaslaw at maharot. Ang tawag sa kanya ay Paulie mula sa pangalan kong Jose Paulo Manansala Silvestre. Tubong Pampanga ang mga magulang niya subalit lumaki siya sa La Union dahil ang kabuhayang naitayo ng kanyang ama ay naroroon. Minsan ay inimbitahan siya ni Dr. Smith na lumabas sa gabi. Kumain sila sa isang restaurant at doon niya nalaman na ang gusto pala ng doctor ay lalake ring tulad niya. Ang laking pagkamangha niya noong siya ang tukuyin ng sikat na doctor na gusto niyang maging katuwang sa buhay.

Bago sa pandinig ni Paulie ang ganoong kalakaran ngunit hindi na bago sa kanya ang pakikipagrelasyon sa lalake. Pinanggalingan na niya iyon at isa itong mapait na bahagi ng kanyang buhay. Nakita niya ang laki ng pagkakaiba ng relasyong gay sa Amerika. Kung itinago niya sa dibdib niya ang saya at pait ang nakalipas niyang relasyon, dito sa Amerika deretsahan siyang sinabihan ng ganoong damdamin. 

Hindi na siya nagpatumpik-tumpik pa. Tinanggap niya ang alok ng butihing doktor na may limang taon ang agwat sa kanya. Nagsama silang bilang mag-asawa at matiwasay naman ito. Siya ang babae sa relasyon nila. Nang malapit na siyang magtapos sa pagkakadalubhasa, masinsinan siyang kinausap nito. Tinanong siya kung gusto ba niyang ganap na babae? 

Hindi makapaniwala si Paulie. Mula pagkabata ang turing niya sa sarili ay babae. Hindi lamang niya magawa ang magdamit at umaktong babae sa harapan ng mga tao dahil ayaw niyang bigyan ng kahihiyan ang kanyang mga magulang. Paminsan-minsan siya'y sumasali sa Miss Gay Beauty Pageants. Dati rati tago ang mga ganitong pageants. Sa loob ng mga mamahaling hotel ito ginaganap. Pero ngayon, hanggang sa kaliit-liitang barangay ng Pilipinas mapapanood ito.  Hindi niya alam kung sapat ba ang mg ito para siya'y maging isang transexual. Ginabayan naman siya ni Richard. Nagsimula siya sa psychological counseling, tapos naghormonal treatment at sumailalim pa siya sa ibang malalimang psychiatric support. Akala siguro ng mga tao ang pagpalit ng kasarian ay basta basta lamang.  Ang operasyon ay isa lamang bahagi ng proseso. Mas higit pa ang suportang pangsikolohiya dahil pag naoperahan ka na, hindi mo na mababago pang muli. Marami siyang pagdududa ngunit sa bawat pagdaanan niya lumalakas at nagiging maigting ang damdaming nakapaloob sa kanya na ito na ang panahon upang magpalit ng kasarian. 

Tagumpay ang operasyon niya. Para siyang obra maestra na nilililok ng isang iskultor hanggang naging perpekto. At talaga nga naman, ano pa ang hahanapin niya? Mayroon siyang asawa na plastic surgeon na walang ninais ang kabutihan niya. Sa ngayon,  isa na siyang magandang dilag -matangkad, balangkinitan, mahaba ang buhok at nagmamay-ari ng kutis na mala-porselana. Iisa na lang ang sagabal sa pagiging babae niya - ang legalidad nito. Nagpetition sila sa korte at kinatigan naman sila. Noong lumabas ang court order, ipinanganak si Lucille, kapalit ni Jose Paulo Manansala Silvestre. Siya na ngayon si Lucila Paula Silvestre-Smith, ang asawa ng batikang plastic surgeon. 

Akala ni Lucille sadyang kaligayahan na lahat sa piling ni Richard. Sa ika-limang taon ng pagsasama nila dinapuan ito ng malubhang karamdaman - isang klase ng kanser na wala pang nakikitang gamot. Parang pinagsakluban ng langit at lupa si Lucille. Walang araw na punong-puno siya ng hinagpis. Iniwanan siya ng butihing siruhano ng kanyang kayamanan at bahay at mga alaala ng kanilang pag-iibigan. Isang pag-iibigan na nagkaroon ng puwang sa isang makabago at progresibong bansa. 

Pinahid ni Lucille ang mga luhang tumulo sa kanyang mga mata. Naglakad siya sa pinagparadahan ng kanyang sasakyan at nilisan niya ang sementeryo kung saan nakalagak ang kaniyang pangalawang pag-ibig. Sa ilalim ng puno na malapit sa puntod ni Richard, mayroong lalaking nagmamasid kay Lucille. 

II

Maaga siyang nasa airport. Kailangan niyang umuwi at may sakit ang kanyang ama. Sa sampung taon niyang hindi pag-uwi, alam niyang marami na ang nagbago. Pati siya, marami ng nagbago. Uuwi at hihingi siya ng tawad sa kanyang ama. Sana man lang bago ito mamatay ay maibigay niya ang pagpapatawad at pagtanggap sa isang anak na tulad niya. Dagdag pa rito may imbitasyon siya sa mga class officers ng klase nila upang dumalo sa Class Reunion. Hindi siya sigurado kung siya ay dadalo ngunit naroroon rin lang siya, tatawagan niya ang mga malalapit niyang mga kaibigan at papakiramdaman niya kung kaya niyang dumalo bilang si Lucille.

Sarado pa ang check-in counter ng Philippine Airlines. Sabi sa advisory, dalawang oras bago lumipad saka ito magbubukas. Naghahanap siya ng mauupuan pero wala siyang makita. Tumayo na lang siya sa tabi ng mga upuang mayroon ng nakaupo. Baka sakaling may umalis at siya naman ang makaupo. Pansinin si Lucille. Paano ba naman isang perpektong kagandahan ang ginawa ni Dr. Smith. Sa araw na yun, naka-tube blouse siya na pinatungan ng bolero at nakapantalon siya ng stretch na kumapit sa hubog niya. Dinagdagan pa niya ng sapatos na boot heels. Ang tingin sa kanya'y para siyang isang diyosa bumaba sa langit. Lahat ay napapalingon at muli pang napapalingon. Sanay na siya sa mga pangyayaring ganoon at hindi na niya pinapansin ang mga ito. At mukha namang minamalas siya, wala siyang makitang upuan na nababakante. Ngayon hindi na siya mapakali. Mayroong grupo ng mga madre na nakatingin sa kanya na para bang sinasabi sa kanya na hindi angkop ang suot niya. Kinuha niya ang mga bag niya na ichechek-in at nagdesisyon siyang lumipat ng lugar noong napansin niyang mayroong papalapit na lalake at nakangiti pa ito sa kanya. 

Kilala niya ito. Alangan namang hindi niya kilala itong lalaking ito. Siyam na taon niyang nakasama ito. Apat na taon sa kolehiyo at limang taon sa pag-aaral ng medisina. Ang lalaki ay si Alex. Matangkad rin ito, maganda ang tindig at may taglay na kaguwapuhan. At kinausap nga siya nito. 

Alex: Hi! I saw your ticket for PAL coming out in between your passport , I was just wondering what time will the check-in counters will open. 

Lucille: I was told it is going to open at 7 pm. 

Hindi na nagtaka si Lucille kung bakit hindi siya nakilala nito. Isinaloob na lang ni Lucille ang kanyang nararamdaman at ubod gandang ngiti ang kanyang ibinalik sa nagpasalamat na si Alex. Hindi naman na siya inistorbo ni Alex hanggang nagbukas ang check-in counters at naka-check-in na sila. Dahil naka-first class siya dinala muna sila sa First Class Lounge habang hinihintay nila ang eroplano. At doon nakita niya uli si Alex. Hinintay muna ni Alex na makakuha ng pagkain si Lucille at ng nakaupo na ito lumipat siya sa lamesa niya. Nagsimula ng usapan si Alex at pinaunlakan naman niya ito. Tulad din ng kanyang ama, maraming taon na hindi niya nakita si Alex at ang huling balita ay naging asawa niya ang isa rin nilang kaklase. Maliban doon wala na siyang balita. Binayaan niya itong magkuwento ng magkuwento hanggang sa narinig na nila na kailangan na sila sa boarding area. Nginitian niya ito at nagpasalamat at sabay rin silang naglakad papunta roon. Noong pumasok na sila sa loob ng eroplano, nagulat siya at magkatabi pala sila ng lugar. Napailing na lang siya sa sarili dahil parang sinasadya naman ang pagkakataon. 

Noong nakaupo na siya tinawag niya ang flight attendant na i-serve siya ng drinking water at juice. Tinanong na rin niya kung ano ang idudulog na pagkain para masabi na niya at hindi siya iistorbohin maliban na lang kung sila ay pakakainin na. Pinili niya yung fried boneless bangus. Nag- ayos siya sa kanyang upuan at kinuha yung pantakip sa mata at humiga. Dinala siya ng isip niya sa nakalipas. 

Paano nga ba niya nakilala si Alex? Ah, si Alex na sikat sa campus. Hindi man sila magkablock section ay nakilala niya ito noong kumuha sila ng advance placement examination. Ano ba ang advance placement na ito? Ito ay isang daan kung saan ang mag-aaral ay hindi na kukuhanin ang basic subject kung maipapasa nila ang final examination ng nakaraang semestre. Kasama niyang kumuha ito ng pagsusulit sa English at Math. Dahil naipasa nila ang examination ng mga ito, sila ay pinayagang kunin ang higher subjects. Dito sila naging magkaklase ni Alex. Matalino si Alex. Palakaibigan pa. Naging kaibigan niya ang mga pumasa sa advance placement sa batch niya. Lima sila noon at si Alex ang nakakahigit sa lahat. Si Lucille ay napasama sa grupo ngunit sinadya niyang ilayo ang sarili niya. Si Alex naman ay nagtataka at pilit inilalapit nito ang sarili sa kanya. Disyembre noon, nagulat na lang si Lucille noong sinabi ni Alex na imbitahin naman niya sila sa kapistahan nila. Nagulat siya bakit alam ni Alex ito. Tumawag siya sa mga magulang niya kung puwede siyang magdala ng nga kaibigan sa kapistahan. Sumang-ayon naman ang mga ito at nagdala siya ng sampung kaklase. Ipinakita ni Lucille kung papaano ang pistahan sa kanila. Nagbahay-bahay silang nakipamiyesta at nabundat sa dami ng pagkain. Sobrang saya nila. Inihanda ng magulang niya ang beach house nila para sa kanila. Isang masayang gabi ng kantahan, biruan at tawanan sa tabi ng bonefire ang nangyari at habang lumalalim ang gabi unti-unting nagsipagpaalam ang grupo hanggang si Alex at siya na lamang naiwan. Tinanong niya ito kung bakit ayaw pa niyang matulog. 

Lucille: Hindi ka pa ba matutulog? 

Alex: Hindi pa. Masyadong maginaw sa loob. Buti pa rito mainit ang bonefire. 

Lucille: Nakakahiyang iwanan ka dito. Baka lapain ka pa ng aswang dito. 

Alex: Aswang? Baka sila pa lapain ko.  Hahahaha

Nakisama siyang tumawa kay Alex. Tuloy pa ring umiinom ng beer si Alex. Tiningnan ni Lucille ang kanyang relo, mag-aalas tres na! Tatayo na sana siya at babalik na siya sa cottage. Hinawakan ni Alex ang kanyang kamay. Nagsalubong ang kanilang mga mata. Inilapit ni Alex ang mukha niya sa mukha ni Lucille at sila ay naghalikan. Umabot sa hindi nila inaasahang pangyayari. Ito ang unang pagkalublob ni Lucille sa kamunduhan at nagustuhan niya ito. 

 III

Parang walang nangyari sa kanila kinaumagahan. Nagsipagbalikan sila ng kanilang paaralan sa kolehiyo na masasaya. Tuloy ang ikot ng mundo wika nga. Ang nangyari sa kanila ni Alex ay parang hudyat ng isang relasyon. Magmula noon lahat ng lakad ni Alex ay kasama niya si Lucille. Naroong magmountain climbing sila at sa ituktok ng bundok doon nila ilalabas ang nakapiit na init ng kanilang mga katawan at magdadaop ang mga ito upang sila'y maging iisa na lamang. Naging masyadong malapit sa isa't isa si Alex at Lucille at ang mga magulang nila ay tanggap ang pagkakaibigan nilang nabuo. Natutulog na ang bawat isa sa mga bahay nila na walang kaakibat na pag-aalala sa kanila. 

Nagtapos silang me karangalan. Sa mga nagtapos mayroon isang Magna Cum Laude at limang Cum Laude. Si Alex ang pinakamataas sa lima at nagbigay ng talumpati dahil iyong Magna Cum Laude ay isang Koreana na magaling man sa panulat na Ingles ay nahihirapan namang magsalita sa banyagang lenggwahe. Natanggap silang pareho sa College of Medicine. Wala sa pangarap ni Lucille na maging doktor ngunit dahil ito ang kagustuhan ni Alex pumayag na rin siya. Ang mundo ni Lucille noon ay si Alex lamang at tuwang-tuwa naman ang lalake dahil hawak niya sa palad niya ito. 

Ngunit nagbago ang lahat noong nasa unang taon nila sa medisina. Napansin ni Lucille na hindi na niya nakakasama si Alex sa mga lakaran at pag natapos na ang klase nila ay mabilis pa sa alas-kuwatro nawawala. Nabahala ang Lucille at nalaman niya na pumasok daw si Alex sa isang samahan na nagpapanukala na sundan ang dinanaang buhay ni Kristo. Unti-unting lumayo si Alex sa kanya at pinilit niya itong kausapin ngunit sa pag-uusap nila lalong natuldukan ang relasyon nila. Sinabi ni Alex na ang relasyong ito ay bawal, makasalanan at walang patutunguhan. Sinabi pa ni Alex sa kanya na puwede silang maging magkaibigan ngunit ang problema niya ay sarili niya. Siya ay marupok at  baka hindi niya kayahin ang mga pagsubok ng demonyo sa kanya. Laking gulat ni Lucille na ang tingin ni Alex sa kanya ay instrumento ng demonyo para sa kanya. Sa araw ding yaon, tinapos na ni Lucille ang kung anumang namagitan sa kanila ni Alex. Iniyakan niya ito ng tatlong araw na walang nakakaalam. Sa loob ng klase napansin ng lahat ang pagiging malayo nila sa isa't isa at kung magsasalubong man sila sa daan makikita mong umiiwas itong si Alex. 

Hindi rin namalayan ni Lucille na lalawak ang mundo niya. Maraming pumalit sa lugar ni Alex sa buhay niya ngunit sila'y naging mga kaibigan na lamang niya. Maraming nagtangka at mayroon din siyang mga napusuan na puwedeng pumalit sa puwang na iniwan ni Alex ngunit sinarhan na niya ito. Ibinaling na lang niya sa pag-aaral ang lahat ng gawain niya dahil nawalan siya ng tuon noon sa nangyari sa kanya. 

Nakapagtapos siya ng medisina at nakapasa sa board examination. Itinuon niya ng pansin ang pagpasa sa pagsusulit papuntang Amerika. Nasuwertehan naman niya at natanggap siya sa isang malaking ospital sa New York upang magsanay sa Emergency Medicine. At dito niya nakilala si Dr. Richard Smith na bumago ng kanyang mundo. Pumanaw man si Richard, malaki parin ang pasasalamat niya dahil sa tanggap na tanggap siya sa ospital na pinagtratrabahuan niya na walang pagtatangi. 

Inalis ni Lucille ang takip ng kanyang mata dahil narinig niya boses ng flight attendant. Inaayos niya ang pag-upo niya at di sinasadyang nabaling ang tingin niya sa kanan. Nandoon si Alex na nakangiti sa kanya. 

Alex: By the way, from where are you in the Philippines? 

Lucille: I am from La Union. Aringay. 

Alex: Aringay? I have a batchmate from there. Si Paulie! Jose Paulo Silvestre! Do you know him? 

Lucille: Ah si Dr. Paulie! 

Kunwari ang reaksiyon ni Lucille. Talaga namang kilala niya si Dr. Paulie dahil siya naman dati yun. Parang nagsikip ang dibdib niya noong sabihing batchmate lamang ang turing ni Alex kay Paulie. Sana man lang nasabi nitong kaibigan o mabait na kasama. Napansin ni Alex ito. 

Alex: Something wrong? 

Lucille: Nothing! Don't worry about anything. 

Hindi na inistorbo ni Alex si Lucille hanggang nakarating na sa NAIA 2 ang eroplano. Nagkita na naman sila sa kuhanan ng mga maleta nila. Ibinigay ni Alex ang kanyang calling card at isinulat ang cellphone number niya rito. At sinabi niyang nasa Shangrila-Makati siya para dumalo sa isang class reunion. Dadating ang pamilya daw niya sa araw ng reunion. Ngumiti si Lucille. Natawa siya sa loob-loob niya. Kilalang-kilala niya si Alex. Sa sinabi ni Alex , ito ay nagpaparamdam na magkita sila bago dumating ang pamilya niya. Naisip niya ano na ang nangyari sa Alex na nakilala niya na tinalikuran siya dahil sa banal na pagmamahal sa Diyos/ 

Sumakay siya sa service coaster ng Marriot's Hotel na malapit lang sa lugar. Doon siya susundin ng kapatid niya kinabukasan. Ayaw niyang bumibiyahe ng gabing-gabi. At sinabi niyang isama niya ang mga pamangkin niya at ng maipasyal sila at makapagshopping na rin ng kailangan nila. Masayang-masaya siya na nakita ang kapatid at ang mga pamangkin. Lumibot muna sila sa SM-North EDSA bago umuwi ng tuluyan sa La Union. Pagdating niya sa bahay nakita niya ang ama na nakaupo sa upuang binili niya sa Vigan noon. Matagal na panahon na ito ngunit nagagamit pa niya. Nagmano siya at ang ama ay hinawakan ang kamay niya at ang isang kamay niya at inihaplos sa mukha niya. Para bang tinitingnan bakit ang laking ipinagbago niya. Bagaman hindi kinontra ng tatay niya  ang napili niyang sekswalidad alam niyang gusto nito na magkaroon ng apo sa kanya. Buti na lang tatlong barako ang anak ng kanyang kapatid at sila ang magpapatuloy sa apelyedong Silvestre. Nagpahinga lang sila at nagkuwentuhan at ng mababa na ang haring araw, tumuloy na sila  sa sementeryo upang bisitahin ang puntod ng kanyang namayapang ina. Nahirapan siyang puntahan ito dahil parang squatter's area na ang sementeryo. Kung saan-saang puntod na lang inilalagak ang mga namatay. Pati sementeryo ang patakarang pulpol na rin namamayani. Napailing na lang siya. Malalim na ang araw at padilim na noong pauwi sila. Naglakad lang sila pauwi at marami silang nakasalubong na hindi na niya kilala. Nginitian niya ang mga kakilala niya ngunit parang nagtataka sila kung sino siya. Napasok sa isip niya na magkaroon ng salo-salo at bahala na kung ano ang sasabihin ng nga kamag-anakan at mga kaibigan niya. 

Ang unang ginawa ni Lucille ay tawagin ang mga malalapit niyang kaibigan  kamag-anakan at inimbitahan niya ang mga ito sa isang salo-salo. Natuwa siya dahil lahat ay tinanggap siya ng buo niyang pagkatao. Kaya noong malakihang salo-salo na nakakita man siya ng kakaibang reaksiyon ay ipinagkibit balikat na lang niya. 

Naglakas loob siya na tawagan ang malalapit niyang kaibigang doctor. At nagdesisyon siya na harapin sila sa isang salo-salo sa paborito niyang hotel - ang Hotel Shangrila Makati. Sa loob ng limang araw, magsisimula na ang mga kaganapan ng class reunion nila. Napagkasunduan nilang  magkita-kita sa Shang Palace. Sinadya talaga ni Lucille na huwag munang magpakita sa grupo. Tulad ng dati ang ingay-ingay ng mga kaibigan niya. Maririnig mo mga malalakas na tawanan. Lingunan lahat ang mga diners sa kanya noong pumasok siya. Napatigil ang mga kaibigan niya sa kanilang katuwaan ng dumeretso siya sa lugar nila. Kung bakit naman sabay-sabay silang nagsabi ng pangalan niya na Paulie. At sabay bawi naman niyang: 

"Lucille na ngayon!"

Manghang-mangha sa hitsura niya ngayon ang mga kaklase niya. Mayroon nagtanong kung magkano nagastos niya? Ano yung mga proseso ang mga pinagdaan niya? Me libido pa rin ba siya? Palibhasa tulad niyang mga akademiko kaya madali siyang naintindihan at natanggap. Sinabihan siya na dapat sa grand ball na lang siya dumalo para maeksena at puno  ng mga maiigting na drama. At mas maganda ang mangyayari dahil sunod sa alpabeto ang pagpasok ng mga nagrereunion sa gala room.  Hindi daw tulad sa dati na hiwalay ang lalake sa babae. At sigurado maraming magugulat ang lahat kung ang pangalan niyang Jose Paulo Silvestre ay tatawagin at isang diyosa ang lalabas. Ganoon na nga ang napagkasunduan nila. Ngunit ano ang gagawin niya sa tatlong araw na hindi siya sasama sa mga gawain ng reunion? Mayroong parang nagswitch na bombilya sa utak ni Lucille. 

IV

Nagtext siya kay Alex at tinanong niya kung nasaan siya. Sumagot si Alex na nasa hotel siya na siya rin naman niyang kinaroroonan. Inanyayahan siya ni Alex na dumayo ito sa kuwarto niya. Hindi na nagpatumpik-tumpik si Lucille sa pagpunta na dala-dala ang isang botelya ng alak. Nasa isipan ni Lucille ito na ang tamang panahon para mahulog sa bitag niya si Alex. Nakikinikinita niya ang hitsura ni Alex pag nalaman niyang siya si Paulie - ang lalaking kanyang iniwan sa kasawian. Ngunit noong nasa pintuan na siya ng kuwarto ni Alex, siya'y nag-alinlangan. Nagulat na lang siya noong mayroong nagsalita sa likuran niya at noong lumingon siya, si Alex pala at lumabas din siya para bumili ng alak sa Spirits. 

Alex: Why hesitate? 

Lucille: I think it is not right. 

Binuksan ni Alex ang pintuan at pinapasok at akmang papasukin si Lucille sa kuwarto. Ngunit tumalikod si Lucille at akmang aalis na. Hinawakan ni Alex ang kamay ni Lucille at iniharap sa kanya. 

Alex: Nangyari na ba ang eksenang ito sa atin, Lucille? 

Hinatak siya ni Alex palapit sa kanya papasok sa kuwarto. Hinalikan siya ni Alex at unti-unti bumigay siya sa marubdob nitong hangarin. Hindi maintindihan ni Lucille ang sarili. Akala niya poot at paghihiganti ang dapat niyang maramdaman ngunit bakit pagmamahal ang isinusukli niya. Naramdaman din niya na ang bigay ni Alex sa pagniniig na yun ay punong-puno ng pagmamahal. Noong umabot na sila sa sukdulan, tumulo na ang luha na tinitimpi ni Lucille. Mahal niya si Alex at hindi niya maitatwa ito. Nakita ni Alex ang luhang tumulo at pinahiran niya ito ng kanyang mga halik. Nalunod na naman si Lucille sa pagmamahal niya kay Alex. Alam niya natalo siya sa larong ginawa niya. 

Gusto niyang pagtaguan si Alex sa tatlong araw na nandoon siya sa hotel. Nag-isip siya ng paraan. Sa harapan ng agahan niya sa restaurant ng hotel malalim ang iniisip niya. Hindi niya namamalayan na siya ay matamang tinitingnan ng mga hotel staff lalo na ang mga kalalakihan. Hawak hawak niya ang cellphone niya na nag-iisip habang papunta siya sa elevator. Hindi niya napansin na may kasama siya sa loob ng elevator na mukhang hotel staff dahil nakauniporme siya. Binati siya nito. Tumango lamang siya. Ngunit mayroong kasunod na bati ang lalakeng staff sa kanya. 

Staff (Carlo) : Ang ganda ninyo Ma'am! 

Lucille: Huh? 

Liningon niya ito at nakita niya ang isang lalake na mas bata sa kanya. Siguro nasa late 20's na ito at guwapo at napakasarap ngumiti. Sinagot niya ito. 

Lucille: Pekeng kagandahan yan! At peke ako! 

Carlo: Huh? 

Lucille: Oo! 

Carlo: Di bale Ma'am, peke man nagmamahal pa rin naman! 

Natawa na lang si Lucille. At bigla siyang nagkainteresado kay Carlo. Tinanong niya kung anong gagawin niya sa susunod na tatlong araw? Nasabi ni Carlo na off niya. Nangiti si Lucille. 

Lucille: Baka gusto mo akong samahan? 

Carlo: Naku ma'am bawal po sa amin. 

Lucille: Off mo naman. Magkita tayo sa labas at ng hindi ka pagsuspetsahan sa trabaho. 

Carlo: Sige Ma'am.

Lucille: Lucille na lang, huwag Ma’am! 

Nag-usap sila kung saan sila magkikitang dalawa at kung anong oras kinaumagahan. Tuwang-tuwa si Lucille dahil nakagawa siya ng paraan para iwasan si Alex. Ngunit parang gumawa siya ng panibago niyang problema dahil kay Carlo! 

Umarkila siya ng kotse at ito ay pinadrive niya kay Carlo. Dalawampu't walong taong gulang na si Carlo. Isa siyang in-house supervisor na in-charge sa mga nangyayari sa hotel. Kung masyadong busy sa hotel ay flexible ang gawain niya upang maging efficient ang delivery ng services. Limang taon na rin si Carlo sa kanyang trabaho. Madaling makagaanan ng loob si Carlo at malalim ding mag-isip para sa edad niyang iyon. Nadesisyunan ni Lucille na magpunta sila ng Tagaytay. Nagcheck-in sila sa Taal Vista Hotel. Pagkatapos nilang magpahinga ng konti nilibot nila ang magagandang lugar sa Tagaytay. Unang punta pa lamang ni Lucille sa Tagaytay at gandang-ganda siya rito. Tama lamang ang lamig ng lugar na parang spring time lang sa Amerika. Bawat mapuntahan nilang lugar mayroong bumabati sa kanilang dalawa na napakagandang pares nila. Natatawa na lang si Lucille ngunit pagmamalaki ang dulot nito kay Carlo. 

Bagamat ganon ang nararamdaman ni Carlo para kay Lucille, maginoo pa ring pakikitungo ang pakita nito sa kanya. Ngunit iba nasa isip ni Lucille. Alam niyang naiintriga si Carlo sa sinabi niyang isa siyang transexual. Gusto niyang iparanas sa kanya ito. Sa huling gabi nila sa Tagaytay, inanyayahan niya itong maligo sa pool ng hotel. Nagdala siya ng alak para umiinit ang kanilang pakiramdam ngunit sa suot ni Lucille na 2-piece bikini , darang na darang na si Carlo. Hindi rin maintindihan ni Lucille kung bakit ganoon siya mag-isip. Nagwawala ba siya? Noong hinalikan at pinasok na siya ni Carlo, inihagis niya ang lahat ng pag-aalala sa hangin. Nagising siyang nakayakap sa kanya si Carlo. Tiningnan niya si Carlo mula ulo hanggang paa. Nagtataka siya bakit wala man lang pakiramdam ng pagsisi sa kanyang ginawa. Gagamitin rin ba niya si Carlo bilang instrumento ng kanyang paghihiganti? 

Naramdaman ni Carlo ang paggalaw niya. Bumalikwas ito at noong naalala niya ang nangyari sa kanilang dalawa, nagbigay ng paumanhin ito sa kanya. Ngumiti lang si Lucille at sinabing maghanda na siya at pabalik na sila ng Makati. Masayang nagbiyahe pabalik ang dalawa sa Makati. Ibinalik nila sa car rental ang inarkilang kotse at naghiwalay sila mula roon. Bumalik si Lucille sa hotel at nagbalik din ang suliranin niyang kanyang pilit iniwasan. 

 V

Pagkatapos ng nangyari sa kanila ni Alex nagkaroon na siya ng pagdududa sa gagawin. Naisip niya kung tama ito. Masasaktan at lalong mamumuhi si Alex sa kanya nito. Dumating ang araw ng reunion ball. Naisip niyang huwag ng pumunta. Ngunit noong tumawag ang mga barkada niya sa kanya, naisip niyang tapusin na ang lahat. Nag-ayos siya. Pinili niya ang isang puting serpentina gown na stretch ang klase ng tela. Hapit na hapit ito sa kanyang katawan at aninag mo ito kung nakapanty siya o hindi. Walang naaninag sa kanya kaya alam ng nakakakita na wala siyang gamit panloob. Tinernohan niya ito ng pearl earrings at pearl necklace. Ginawa niyang pusod ang ayos ng kanyang buhok. Hawak ang bag na kulay puti, siya'y lumabas sa kanyang kuwarto papuntang elevator.

Mayroong mga nakasakay sa elevator at tinginan sila na alam mo na ang tanong sa isip nila, sino siya? Ipinagkibit balikat na lang niya ang tahimik na paghanga sa kanya. Ang medal ceremony ang unang parte ng class reunion. Itatawag ang pangalan ng alumni at bubuksan ang pintuan at maglalakad sila papuntang maliit na entablado. Isusuot sa kanila ang medallion at pagkatapos nito maglalakad sila sa isang red carpet kung saan sila kukunan ng larawan. Noong turno na ni Lucille, siya'y naglakad na parang beauty queen, marilag, mayumi at sadyang kayganda. Sinabing siya ay si Jose Paulo Manansala Silvestre, now Lucille Paula Silvestre Smith, Full Professor, Baylor College of Medicine. Parang artista na pinag-uusapan sa reunion si Lucille at sinabi nilang "only Paulie can upstage himself". Kaya si Lucille daw ang tumalo kay Paulie dahil walang bahid ang kanyang ganda noong gabi na yun. Hindi na alam ni Lucille kung ano ang naging reaksyon ni Alex sa kanya dahil pinagkaguluhan na siya ng dating kaklase.

Hindi niya maubos-maisip kung paano siya natanggap ng mga ito. Sa buong gabi, walang ginawa si Lucille kundi magpakuha ng larawan sa kung sino-sino. Pati yung mga dati niyang professor ay nakipagkuhanan ng larawan sa kanya. Transexual man siya o hindi, kaagapay niya ang karamihan sa mga kaklase o mas higit pa siya sa kanila. Marami ang nagtaka bakit wala siya sa listahan ng mga paparangalan ng gabing yun. Hindi naman niya inaasahan  na magkakaroon siya ng parangal dahil ang buhay niya ay tahimik at mas mabuting walang nakakaalam sa kanyang pribadong buhay. Ngayong lumantad siya at nagpakilala sa madla, ngayon niya napagtanto na wala sa sekswalidad ang magagawa ng isang tao. Naging napakasaya niya ng gabing ito at hindi na niya alam kung mayroong mga iba na ang pagtingin sa kanya at taliwas sa karamihan. Sinagad niya ang oras para makipagsayahan sa mga kaklase at kaibigan na sampung taon niyang hindi nakita. Maski tapos na ang programa, marami pa ring nagpunta sa recreation lounge, restaurant at bar ng hotel upang ipagpatuloy nila ang kasiyahan at muling bumalik sa pagkabata. Nagpaalam muna si Lucille sa grupo at siya ay babalik sa kanyang kuwarto at magpapalit ng mas akmang damit sa pagpapatuloy ng kanilang kasiyahan. 

Noong nasa malapit na siya sa pintuan ng kanyang kuwarto, nakita ni Lucille si Wilma, ang asawa ni Alex na parang naghihintay sa kanya. Nagulat siya dahil hindi niya inaasahan na magkakainteres na nakipag-usap si Wilma sa kanya. Kaklase nga niya si Wilma ngunit iba ang grupo nito. Alam niyang mabait ito sa lahat ngunit bakit siya ang lumapit sa kanya at hindi si Alex na siyang dapat nasabugan ng bomba dahil ang kanyang nakaniig ng gabing yun ay ang "bomba" star ng klase. At dati pa noong karelasyon noong lalake pa siya. Nagulat siya talaga. 

Lucille: O' Wilma! Hello! Is there something that I can do for you? 

Wilma: Puwede ba kitang makausap Paulie? 

Lucille: Wilma, it's Lucille now. 

Wilma: Whatever! 

Nabuksan na ni Lucille ang kuwarto at pinapasok niya rito si Wilma. Nagpatuloy na nagsalita ito. 

Wilma: Bakit ka bumalik? Bakit ka nagpakita ulit? Sana itinago mo na lang ang katauhan mo na yan, magpakailanman! 

Lucille: Huh? Is there anything I need to know Wilma? 

Wilma: Sa akala mo hindi ka kilala ni Alex na ganyan? Sa akala mo nakalimutan ka na ni Alex? 

Lucille: What are you saying? 

Wilma: Sa loob ng sampung taon naming kasal, walang ibang nasa isip ni Alex kundi Paulie. Si Pauliey na lang na si Paulie. Pati panaginip niya Paulie ang sinasabi niya. Hindi ka ba nagtaka, oras lang layo namin sa iyo! Sinusubaybayan niya lahat ang nangyayari sa iyo! Ikaw ang mahal ni Alex, Lucille. Naghiwalay man kayo dahil sa sinasabing paniniwala niya, putang ina, Lucille - ikaw ang nasa utak at puso niya! 

Humagulgol na si Wilma at hindi alam ni Lucille ang gagawin. Unti-unting dumausdos pababa si Lucille hanggang sa sahig at wala siyang ibang nasabi kundi ang mga salitang "Hindi ko alam" na paulit-ulit. Noong wala na silang mailuha, tumayo na si Wilma at nagsimulang lumakad papuntang pintuan at umalis na at naiwang nakaawang ang pintuan. Samantala, naiinip na ang grupo at nagpasya ng umakyat para sundan si Lucille sa kuwarto. Nagtaka sila kung bakit bukas ang pintuan nito. Naabutan nila siyang nakahiga sa sahig na tulala! Noong nagtakbuhan  sila at niyakap nila ang kaibigan ay nagsimula na namang itong humagulgol. Anuman ang tanong nila ay ayaw nitong magsalita. Inayos nila ito sa kanyang kuwarto at nagpasya na silang tapusin ang mga kaganapan! Nagpaiwan na lang ang isa nilang kaibigan na si Wengdu para samahan niya si Lucille  bagaman madaling araw na! 

Alas onse na bumangon si Lucille. Nakita na niya nakahiga ang kaibigan niyang doktor na si Wengdu na isa ring bakla na nasa sofa. Nahiya siya sa kanya bakit kailangang doon pa siya nakatulog at puwede namang tabihan siya sa kama. Nagulantang si Wengdu noong naramdaman niyang gising na pala si Lucille. ay Tinanong niya kung gutom na siya at noong tumango ito ay nag-order itong makakain sa pamamagitan ng room service. Maya-maya'y may kumakatok na. Akala ni Wengdu na yun na ang room service ngunit noong buksan niya ang pintuan, si Alex ang nasa harap ng pintuan. Dahil alam ni Wengdu ang kuwento ng pagkakaibigan ni Lucille at Alex, binigyan niya sila ng panahon sa isa't isa. Nagpaalam siya na pupunta muna siya sa kuwarto niya dahil nakabook din pala siya doon. Nagpasalamat si Alex kay Wengdu sa suportang ibinibigay niya sa kanila. Tahimik silang nakaupo at hindi nagtitinginan. Binasag ni Lucille ang katahimikan. 

Lucille: Bakit hindi mo sinabi? Maiintindihan ko naman eh! Binayaan mo pang mayroong puot na mamuo sa dibdib ko. 

Alex: Iyon na nga Lucille. Masyado kang mapang-unawa. Ayokong dahil sa kabaitan mo masira ka lalo. Alam mong walang patutunguhan ang relasyon natin noon kaya pinutol ko na kaagad habang maaga pa. 

Lucille: Kahit na Alex. Kahit na! Bakit sa nangyari ba sa atin noong nakalipas na dalawang araw hindi ko alam kung ano yun? Tama nga si Wilma. Bakit pa ako nagpakita? Bakit pa ako natuksong maghiganti! 

Alex: I am so sorry Lucille. 

Nagyakapan silang dalawa habang umiiyak. Naghalikan ng matagal. Nagtitigan ng matagal. Tumingin sila sa labas ng bintana. Matagal. At muling tiningnan ni Lucille si Alex. Hinagkan ng masuyo at masuyong nagsalita....

"Hanggang dito na lamang, Alex... "

Umiiyak si Alex na tumalikod na naglakad papunta sa pintuan. Unti-unting sumara ang pintuan. Mayroong katok ng pinto na narinig si Lucille. Narinig niya ang salitang, "room service, Ma'am!" Pinahid niya ang luha niya at binuksan niya ang pintuan. Nakatayo sa labas ng pintuan si Carlo upang ihatid ang order nilang pang-room service.

-wakas-

ANG KAHAPON SA NGAYON

akda ni Rolando Quiros Mallari MD

©Mallari,RQ 2017

Pagpapahayag: Lahat ng pangyayari sa salaysay na ito ay pawang kathang-isip lamang. Ang pagkakatulad sa tao, lugar, kaganapan at tiyempo ay nagkataon lamang.

Masayang-masaya si Minda sa araw na ito. Ikalawang buwan na siyang hindi dinanatnan. Ito'y hudyat na siya'y tunay na nagdadalantao na. Masaya siyang nagpunta ng ibayo upang ipaalam ito kay Gamal, ang lalaking naatasan ng kanyang tribung Baskag na kanyang makakaisang dibdib. Ayon sa tradisyon at kultura nila, pagkapanganak pa lang, sila ay mayroon ng nakatakdang maging asawa. Bagaman makabago na ang mundo ang tradisyong ito ay nasusunod pa rin sa kanila. Mayroong sinusunod na alituntunin ang tribu bago maisakatuparan ang pag-iisang dibdib. Kailangang magbuntis ang babae sa pamamagitan ng pagniniig at paghihintay ng dalawang buwan.  Kaya laking tuwa ni Minda at siya'y biniyayaan. Hindi suliranin kay Minda ang takdang lalake para sa kanya. Paano siya hihindi, mula pagkabata, naitangi niya na sa puso niya si Gamal. Si Gamal na siyang kakaiba sa lahat. Siya ay guwapo, matipuno, matalino at palaging pinuno sa lahat. Si Gamal ang lalaking magpapatuloy ng tradisyon nila - ang bagong salinlahi ng tribong Baskag.* Ang Baskag ay isang matulaing pook sa sentro ng Cordillera. Ang lugar ay pinamugaran ng mga katutubo na may sarili paniniwala na nalipat na sa bawat henerasyon ng nakalipas. Bagaman napasok na ng Kristiyanismo ang lugar nila, ang katutubong kaugalian ay nanatili pa rin sa kanila. At dahil nga rito sa kaugaliang ito umikot ang kuwento ni Gamal at Minda. 

Nakita na ni Minda ang bahay nina Gamal at hindi siya nagparamdam na siya'y nasa paligid na. Gusto niyang sorpresahin si Gamal para sa masayang balita niya. Maya-maya'y mayroon siyang naulinigan na nag-uusap, napagtanto niyang sina Gamal at ang ina nitong si Aling Rita na kung tawagin ay si Inang Ittang. Hindi mawari ni Minda kung bakit siya nagtago at pakinggan ang usapan ng  mag-ina. 

Inang Itta: Anong sinasabi mo Gamal? Nasa tamang kaisipan ka ba? 

Gamal: Inang, hindi ko gustong sirain ang tradisyon ngunit gusto ko pang mag-aral. May mga pangarap akong gusto kong matupad. 

Inang Itta: Anong gusto mong mangyari? Iwanan ang tribu? Sa iyo nakaatang ang salinlahi natin. Marami na ang umalis ngunit hindi na nagbalik. Sisirain mo ba pangako mo sa iyong namayapang ama? 

Gamal: Ina alam ninyong ayaw ko nito.

Inang Itta: E bakit ka pumasok sa mga ritwal. Nagalaw mo na si Minda ngayon ka pa ba tatalikod? Nakahanda na ang limang kalabaw, limang baka at dalawampung baboy para sa okasyon! Mag-isip ka Gamal! 

Marami pang napag-usapan ang mag-ina ngunit hindi na kinaya pang makinig ni Minda. Walang ingay siyang umalis, luhaan at punong-puno ng hinagpis. Dumeretso siya sa kanilang bahay at nagkulong siya sa kanyang kuwarto at kung ano man nasa isipan niya hindi ito maarok. 

Maagang bumangon si Minda kinaumagahan. Tulog pa ang lahat sa kanilang bahay. Dala-dala niya ang isang bag na naglalaman ng konting gamit niya. Nag-iwan siya ng sulat para sa mga magulang niya. Naglagay siya ng belo sa ulo at naglakad papuntang paradahan ng sasakyan. Umakyat siya sa bus na papuntang Baguio at pinili niyang umupo sa pinakalikod na upuan ng sasakyan. Ayaw niyang mapansin siya ng mga pasahero. Lahat naman sa kanila magkakakilala. Ipinagdasal lang niyang maraming turista ang sasakay para hindi siya halata. Nagtulog-tulogan na lang siya noong nakaupo na siya. Mayroong dalawang turista ang umupo sa karatig na upuan. Natuwa siya pero noong may isang matandang babae ang umupo sa tabi niya'y kinabahan siya. Di niya kakilala ito. Nginitian siya at siya'y ngumiti rin. Ibinaling na ang kanyang tingin at itinuloy na ang pagtulog-tulugan at ng umandar na ang sasakyan paalis parang nabunutan siya ng tinik sa dibdib. Noong nakarating na sila sa sumunod na bayan, lalong naging maaliwalas ang lahat kay Minda. Hindi na niya mapigilan ang luhang dumaloy sa kanyang mga mata. Naisip niya ang magiging buhay nila ng kaniyang magiging anak. Gusto niyang humagulgol pero pinigil niya dahil kahiya-hiya sa mga pasahero. Hindi niya napapansin pinapakiramdaman siya ng matandang babae na katabi niya. Lumapit ang konduktor at ibinigay tiket nila at siya ay nagbayad. Nagsalita ang matanda. 

Unding: Sa Baguio ka tutuloy? Ako rin at mahaba-haba pa rin ang biyahe. 

Minda: Opo. 

Unding: Ako pala si Unding. Inang Unding tawag nila sa akin dahil matanda na               rin ako. May tutuluyan ka sa Baguio? 

Minda: Madami po akong kamag-anak doon pero wala po akong balak pumunta              roon. 

Unding: Takas ka? 

Minda: Ha? 

Unding: Ibig kong sabihin mayroon kang tinatakasan? 

Napaiyak na ng tuluyan si Minda. Nang magulantang si Inang Unding...

Unding: Teka, teka.....Ikaw si Minda ang babaeng itinakda. 

         

Minda: Opo! Paano ninyo po alam? 

Unding: Ay ang batang ito, hindi mo na ako kilala. Aba'y tiya mo ako.                 Pangalawang pinsan ng nanay mo. 

Minda: Pasensiya na po. At para ninyo na pong awa, huwag ninyo pong sabihin sa mga magulang ko kung saan ako papunta. 

Unding: Ay hindi. Pero bakit mo tinatakasan ang responsibilidad sa ating lahi? 

At  delikado ang gagawin niya lalo pa at buntis siya. Inalok niya na tumira sa kanya si Minda at habang naghihintay makapanganak mga gawaing bahay muna ang gagawin niya. Pagkapanganak naman niya ay puwede siyang bumalik na sa pag-aaral. Walang magawa si Minda kundi umayon bagamat hindi niya alam ang kinabukasang tatahakin niya sa piling ng matanda. 

Malaking gulo at ingay ang pagkawala ni Minda. Hindi na matutuloy ang inaasam-asam na kasalan ng tribu. Mapapansin na malungkot at ligalig si Gamal. 

Ambet: O bakit ka malungkot at ligalig diyan? Di ba dapat masaya ka at nasolusyunan na problema mo? 

Gamal: Tanga ka talaga Ambet! Kung magpapakita ako ng saya ano na lang sasabihin sa akin. At tutoo namang malungkot ako pero hindi ko alam kung bakit? Parang mayroong nawala sa akin. 

Ambet: Aminin mo na kasing mahal mo rin siya e bakit mo iiwanan? Nakita nga kitang naninilip sa batis sa kanya noon e? 

Gamal: Gago! 

Akmang babatuhin ni Gamal si Ambet na tumakbo ng palayo habang si Gamal ay naiwang nagmunimuni. Tutoo rin ang sabi ni Ambet sa kanya. Lihim din siyang may gusto kay Minda. Nakahiyaan na lang niyang sabihin ito sa kanya dahil nga sa pagtatakda sa kanila. Para sa kanya si Minda ang pinakamaganda at mayuming dilag sa tribu. Alam niya, maraming kalalakihan ang may gusto sa kanya ngunit siya ang pinalad. 

Sa mga sumunod na araw, nalaman ng buong tribu na si Gamal ay natanggap sa akademya ng mga pulis at sa susunod na buwan siya'y papasok na. Naging palaisipan tuloy sa tribu kung sino ang sumira sa pagtaktakda. Dahil halata naman na hindi isang agarang pagpapasya ang pangyayari kay Gamal kumpara ang kay Minda. 

Sa kabilang dako, lahat ng alalahanin ni Minda ay nawala. Tutoong kamag-anak niya si Inang Unding. Si Inang Unding pala ang palagiang kuwento ng mga kababaihan na isa ring nakatakda noon ngunit hindi siya mabuntis-buntisan kaya hindi sila nagkatuluyan ng lalaking itinakda sa kanya. Sa kanyang malaking kahihiyan, lumabas ng tribu si Inang Unding. Marami din siyang hirap na pinagdaan ngunit nagpursigi siya sa buhay upang umangat. Umuwi lang siya bayan upang kausapin ang Mayor para imbitahin ang mga kababayan niya na magtrabaho sa pabrika niya ng bag at mga damit. Mayroon na rin namang mangilan-ngilan siyang katribu na nagtratrabaho doon at nabigyan niya ng sapat na tiwala sa trabaho. Trabahong bahay lamang si Minda dahil sa kanyang pagbubuntis. Hindi naman siya inoobliga ni Inang Unding na magtrabaho sa  pabrika dahil menor de edad pa lang siya noon at hindi naman iba ang turing niya kay Minda. Ganito ang situwasyon ni Minda hanggang nakapanganak siya. Laking pasalamat ni Minda dahil ang tumulong sa kanya ay isang kamag-anak na mabuti ang loob. Bagamat paminsan-minsan ay naaalala ni Minda si Gamal pinilit niyang ibaon sa limot ang mapait niyang nakaraan. 

Sa sumunod na pasukan pumasok si Minda sa isang pampublikong kolehiyo na malapit lang sa tinitirhan niya. Tamang-tama ito sa kanya at madali para sa kanya ang pag-uwi at maasikaso niya ang kanyang anak na si Armando na binigyan niya ng palayaw na Arman. Kumuha siya ng kursong  Sociology. Isang kursong naglalayong maintindihan lalo ang lipunan. Naging masigasig si Minda sa kanyang aralin at naging aktibo rin siya sa gawain sa eskwelahan. Hindi niya na namamalayan isa na siyang social activist na ipinaglalaban ang karapatang panlipunan ng mga kababaihan. Nagkaroon siya ng mga iba't ibang outreach programs para sa mga kababaihan ng mga tribu. Nagtapos siyang Cum Laude at noong kanyang pagtatapos isinuot niya ang kasuotang pambabae ng kanyang tribu bilang pagpupugay sa kanila. Inimbitahan niya ang kanyang mga magulang upang masaksihan ang kanyang pagtatapos sa kolehiyo. 

Natuwa ang mga magulang ni Minda sa kanyang kinahinatnan at lalo pa silang natuwa sa maglilimang-taong gulang na apo nilang si Arman. Nalaman rin nila kung ano ang rason kung bakit siya lumayas ng walang paalam. Laking pasasalamat din ng magulang niya na si Inang Unding ang nakatulong sa kanya. Dahil sa angking talino, inanyayahang magturo siya sa Pamantasan na siya rin niyang tinanggap. Nagpatuloy din si Minda sa pag-aaral ng abogasya. 

Minsan mayroong isang namatay na katutubong babae sa isang paraang hindi maipaliwanag. Nagrally ang maraming kababaihan at sumama ang mga ibang nasa akademya upang bigyan suporta ang mga katutubo. Isa na sa sumali si Minda. Nang biglang nagkagulo at nagkasakitan sa rally. Hinuli ang mga namuno at nasama si Minda sa grupo. Sa presinto ay maayos naman silang inasikaso at kung walang kasong isasampa sa kanila ng 24 na oras ay palalayain din sila! Wala pa siyang tatlong oras na nakakulong ay tinawag na siya at sinabing puwede na siyang lumabas. Akala ni Minda ay si Inang Unding ang umasikaso ng paglabas niya dahil tinawagan naman niya ito kaagad. Ngunit sa paglabas niya nakita niya ang isang pamilyar na mukha nakatayong naghihintay sa kanya sa harapan ng presinto, naka-uniporme ng pampulis. Hinding-hindi siya magkakamali tungkol sa taong ito. Tiningnan niya ang pangalan na nakalagay sa uniporme at nakaburda ng P/I Baclag. Isa ng ganap na opisyal ng pulis si Gamal. Isa na siyang Police Inspector. 

Sinalubong siya ni Gamal ng isang kakatwang pagbati. 

Gamal: Dito lang pala kita makikita! 

Minda: At bakit hinanap mo ba ako? 

Gamal: Opps, opps, bago mo ako awayin Professor Sagat, puwede ba kitang maimbitahang magmeryenda bago natin pag-usapan ang mga sama ng loob mo? 

Tiningnan niya si Gamal! Ibang-iba na ang tindig. Ibang-ibang kakisigan. At mayroon ng hangin ng otoridad ang dating. Naunang lumakad si Minda palabas ng presinto na siya namang naintindihan ni Gamal na pumapayag siya. Bago lumabas si Gamal sa presinto, nakita niyang nagbigay pugay ang mga pulis sa kanya na siya rin naman niyang ibinalik sa kanila. Nakaramdam siya ng pagmamalaki sa respetong ibinigay kay Gamal. Naglakad siya palabas ng presinto at hinabol siya nito. Dagling pumunta si Gamal sa kanyang sasakyan at inanyayahan siya nitong pumasok sa loob sa pamamagitan ng pagbubukas ng pinto. Pumasok siya loob ng kotse at umupo. Isa itong Toyota Vios at halatang segunda mano pero maayos at masinop ang sasakyan. Nahiya siyang magtanong kung saan sila pupunta kaya nagsawalang kibo na lang siya. Sadyang nakakabingi ang katahimikan sa loob ng kotse dahil sa hindi nila pagkikibuan. Humirin si Gamal at nagpalam siya kung puwede daw ba siyang magpatugtog. Tumango na lang si Minda na hindi kumikibo. Ewan kung sinadya ni Gamal at ang naisaksak niyang tugtog ay ang Dayang-dayang. Nagulat na lang si Minda dahil naalala niya na sinayaw nila noon ang tugtog at dahil sa isang aksidente sa bahag ni Gamal muntik-muntikan na itong nahubuan. Humagikgik si Minda dahil doon at alam na ni Gamal na naalala na niya ang katawa-tawang eksena ng nakalipas. Sabay na silang nagtawanan. 

Sa isang Chinese restaurant ata siya dinala ni Gamal. Nabasa niya ang salitang David's at nakita niya ang mga Chinese characters na sumunod sa pangalan. Maganda ang restaurant. Mayroong mga private dining rooms ito. Pumayag na rin Minda sa situwasyong ganoon dahil baka iba pa maisip ng mga tao na kakilala niya pag nakita siyang may kasamang pulis. Umorder sila ng pagkain nila at habang sila'y naghihintay ng makakain kalkulado ang mga salita nila. Kumain sila at noong nasa panghimagas na sila, doon na nagsimulang magsalita si Gamal. 

Gamal: Bakit mo ako iniwan? 

Minda: Kailangan mo pa bang tanungin yun sa akin Gamal? Dapat alam mo kung bakit? 

Gamal : Ibig mong sabihin narinig mo pag-uusap namin ni Inang Ittang? 

Minda: Sa tingin mo kaya bigla na lang akong aalis ng walang rason? Masakit ba Gamal na ikaw ang iniwan? Masakit ba na naunahan ka ng isang babae? 

Gamal : Hindi yun ang gusto kong mangyari. 

Minda: Ano gusto mo mangyari? Ituloy ang kasal pagkatapos iiwan mo rin kami? O iiwanan mo na lang kami basta? Kung me pangarap ka me pangarap din ako. Ngunit inalala ko ang tribung nilakhan ko kaya pumayag ako sa pagtatakda. Ngunit sakim ka Gamal. 

Gamal: Patawarin mo ako Minda. Alam kong nagkamali ako. Sakim na kung sakim. Matanong lang kita, bakit palagi mong sinasabing kami? Sino pa ba ang ibang maapektuhan? Ang tribu? Ikaw? 

Lumuluha ng sumagot si Minda.

Minda: Ang tanga mo Gamal! Ang tanga-tanga mo!

Magsasalita pa sana si Minda ng tumunog ang kanyang cellphone. Sinagot niya eto  at si Inang Unding ang nasa kabilang linya. Sinabi niya kung nasaan siya at sinabing sunduin siya. Dahil malapit na lang naman ang lugar ay wala pang sampung minuto ay nakarating kaagad. Nakilala siya ni Gamal na isa rin itong katutubong Baskag. Nag-iwan ng salita si Minda ke Gamal. 

Minda: Sanay ito na ang huling pagkikita natin sa isa't isa. 

Tinuldukan na ni Minda ang relasyon niya kay Gamal habang marami pa ring ipinagtataka si Gamal kung bakit ganon ang reaksiyon ni Minda sa kanya. 

Hindi  kinasuhan sina Minda sa nangyari at magmula noon nag-ingat na ng mabuti si Minda sa mga dinadaluhan niyang mga rally. Alam niyang tinagurian man siyang social activist ay marami pang bagay na puwede siyang gawin at kung paano tumulong. Si Gamal naman ay pinasundan at pinaimbistigahan si Minda at dahil dito nalaman niya  kung saan nakatira ang propesora. 

Nagpunta si Gamal sa bahay nina Minda. Hindi na nagulat si Minda dahil alam niyang malalaman at malalaman ni Gamal kung saan siya nakatira. 

Minda : Di ba tinapos ko na ang lahat sa atin noong huli tayong nagkita? 

Itinapon ni Gamal ang hawak-hawak niyang mga larawan na inalis niya sa isang brown envelope sa lamesita sa harapan ni Minda. Tiningnan ni Minda ang nga eto! 

Minda: So ano napag-alaman mo? Iniisip mong anak mo sa akin yan. Puwede ko namang sabihing kung kaninong lalake yan! 

Gamal: Minda please! 

Minda: Inisip mo sana noon yan bago mo inisip na iwanan kami. Di ba itinakwil mo na siya noon? Bakit babalikan mo ngayon ang dating basura mo? 

Gamal: Minda, inamin ko namang nagkamali ako. Kung hindi mo ako mapapatawad, bigyan mo naman ako ng puwang sa ating anak. 

Minda: Puwede kitang pahirapan Gamal. Gusto kong paabutin sa korte at pagastusin ka at lahat ng mg mumunting bagay lalagyan ko ng halaga at ipaako sa iyo. Gusto kong malasap mo ang sakit ng malapunyal na saksak sa dibdib ko na ginawa mo. Ngunit hindi ko ito gagawin. Ngunit gusto kong malasap mo rin ang pait. Makikita mo kung paano at  sa pamamagitan nito makikita mo na ang iniwan mo ay mahigit pa sa tunay na ginto. 

Halatang pinaghandaan ni Minda ang situwasyon. Inilabas niya ang kasulatan ng mga pagbisita ni Gamal sa bata at kung magkano ang sustento niya rito. Ibinigay niya ito kay Gamal. 

Minda:  Yan ang itinadhana ko. Pag-aralan mo. Ikunsulta mo sa abogado mo. Tapos maglaan ka ng araw at magpirmahan tayo. 

Medyo napatigagal si Gamal. Ngunit naintindihan niya si Minda dahil nasaktan niya ito. Hindi niya akalain na ang dating sunud-sunuran na babae ay magpapakita ng lakas at tibay ng loob. May tuwang namuo sa kalooban ni Gamal. Kinuha ni Gamal ang mga papeles at nagpaalam na kung puwede makita niya ang bata. Nagmatigas si Minda na makikita lamang niya ang bata kung nagkasundo na sila sa nilalaman ng papeles. Walang nagawa si Gamal kundi umalis na hindi man niya nasilayan ang kanyang anak. 

Sa kasulatang ibinigay ni Minda kay Gamal, wala namang bahagi na mahirap nilang pagkasunduan. Kaya naman niya ang buwang sustento. Medyo nakulangan siya sa panahon na ibinigay ni Minda sa kanya sa kanyang pagbisita at paglabas sa bata. Dalawang lingguhan lang sa isang buwan ang ibinigay niya para mapunta sa kanya ang bata. Naisip niyang tawagan ito at ipakiusap na gawing lingguhan ito ngunit noong kausap na niya ito ay ang nasabi na lang niyang gawing legal na ang usapan at ng masimulan na ito. Naging maayos naman ang situwasyon nila. Susunduin niya ang bata sa hapon ng Biyernes at sa pinagkasunduan nila sasama ang yaya ng bata at sila ay babalik sa linggo ng hapon. Pag sinusundo at inihahahatid ni Gamal si Arman at ang kanyang yaya, ni hindi man lang niya nasisilayan si Minda. Bagamat gusto ring maiayos sana ni Gamal ang relasyon niya kay Minda, naiintindihan niyang malayong mangyari sa ngayon. Itinutok na lang ni Gamal ang lahat sa pag-aaruga niya sa anak nila.

Talagang sadya ang mga ginagawa ni Minda. Bagamat naroon pa rin ang damdamin niya kay Gamal, kailangang maging malakas siya at ipakita niya rito na hindi siya ang mahinang babae na nakita lang ulit ang lalaking dating minahal e para bang nagkukumahog na siya sa pagtanggap ulit rito. Sa pagsapit ng bakasyon, bago sumapit ang simula summer classes, naisipan niyang magbakasyon sa Baskag. Alam niyang masosorpresa ang tribu sa pagbabalik niya. Kinausap niya si Gamal at sinabi niyang magbabakasyon silang mag-ina at darating sila sa araw ng panahon na takda para sa kanya. Naintindihan naman nito ni Gamal ngunit nakakailang ang pagiging pormal ni Minda sa kanya. Alalahanin man niya ang nakalipas, wala na ang tamis at saya ng pakikitungo ni Minda sa kanya. Hindi naman siya matulungan ni Inang Unding dahil pati ang matanda ay matamlay sa kanya. 

Nakahanda na ang lahat ng paglalakbay nina Minda ng dumating at ibigay ni Gamal ang bata. Nawala rin sa isip niya na tanungin kung saan pupunta si Minda. Tiningnan na lang niyang papalayo ang sasakyan nina Minda. Nakadama ng kirot sa dibdib si Gamal ngunit iwinaksi rin niya ang nadarama. 

Sa loob ng van, papuntang Baskag, nagsimulang magdaldal si Inday na yaya ni Arman. At nagsalaysay ito na sa linggong yaon una niyang nakita na me magandang babae sa bahay at mukhang kasal ang pinag-uusapan nila. Balewala kay Minda ang naririnig niya ngunit si Inang Unding ang hindi nakatiis magtanong. 

Inang Unding: Kaninong kasal naman yun? 

Inday: Sa magandang babae at ke.....

Inang Unding: Kanino? 

Inday: Kay Sir Gamal ata! 

Tiningnan lang ni Minda ang dalawa at maya-maya'y nag-inat at nagkunyaring natulog. Mahaba ang biyahe papuntang Baskag. Mga labindawang oras din mula Manila. Buti na lang ngayon magaganda na ang daan. Dati rati hirap ang sasakyan at umaabot ng dalawampung oras ang biyahe. Bihasa ang nakuhang driver ni Inang Unding. Isang katutubo ng tribung Baskag na nagtratrabaho sa pagawaan ng bag. Bukang-liwayway na noong narating nila ang kabayanan. Bagamat tag-araw, mararamdaman mo pa rin ang lamig at ginaw ng panahon. Natuwa ang mga mata ni Minda at mga kasama niya sa ganda ng umaga at paligid at ang mga ulap na nakikipaghalikan sa mga bulubundukin. Tumigil ang sasakyan sa St. Anthony's Cafe at nagsibabaan sila sa sasakyan. Nandoon na ang mga magulang ni Minda. Nagulat sila sa isang pagsalubong na wala sa hinagap nila. Mayroong isang munting palatuntunan ng pagsalubong. Yumakap si Minda sa kanyang mga magulang. At masugid nitong pinananood ang sayawan ng salubong. Inihainan siya ng everlasting na bulaklak pagkatapos ng sayaw. Nagbigay ng isang salita ang Mayor ng Baskag at hinikayat niyang magbigay ng salita si Minda na nagpaunlak naman. Inanyayahan ni Minda ang lahat upang sumama sa mga pagsasanay sa livelihood programs. Sa sumunod na sampung araw ng mga pagsasanay nakita ni Minda na hindi lang siya nag-iisa. Marami na rin palang mga kababaihan sa tribu ang mga umalis at bumalik upang ipagpatuloy ang pagtulong sa mga kababaihan. Tuwang-tuwa siya dahil umusad na pala ang kanyang adhikain. 

Umuwi ng Maynila sina Minda na sobrang saya. Nakita niya ang mga pagbabagong naganap sa Baskag. Bagamat me tradisyon pa ding sinusunod nakikita niyang ang boses ng mga kababaihan ay naririnig na rin upang magbigay kuro-kuro at palagay. Malaki na ang impluwensiya ng edukasyon at panahon . Maski malayo ang biyahe kakaibang inspirasyon at lakas ang dulot nito sa kanya. Pagkatapos ng dalawang araw, muling sinundo ni Gamal ang anak. Nakiusap siya na kausapin si Minda, na siya namang pinaunlakan nito.

Gamal: Umuwi ka pala sa atin, di mo man lang ako sinabihan at sumama naman ako sa inyo. 

Minda: Aba Gamal, huwag kang magkunwari na isa tayong masayang pamilya! 

Gamal: May ipapakiusap sana ako sa iyo. 

Minda: Ano yun? 

Gamal: Kukunin ko sanang ring bearer si Arman sa isang kasalan? 

Minda: Kasal mo? Baki hindi pa Best Man ang itinoka mo sa kanya? 

Gamal: Minda naman....

Minda: A ok! Anak mo siya! Walang problema sa akin iyon. 

Nagpasalamat si Gamal sa pagsang-ayun ni Minda sa hiling niya. Bagamat naguguluhan at di niya maintindihan ang mga reaksiyon ni Minda. Ipinasyal ni Gamal ang bata sa mall at sa labas na rin sila kumain. Pagdating sa kanyang bahay nadatnan ni Gamal ang babaeng magiging asawa ng matalik niyang kaibigan na si Samal.Ang babaeng ito ay si Simang. Nakasama ni Gamal si Samal sa pagpasok sa akademya at sa pagsasanay nila. Lalong umigting ang samahan ng dalawang ito noong iniligtas ni Samal ang buhay ni Gamal sa isang napipintong trahedya. Sabi ng mga kasamahan nila ay para silang magkapatid lalong-lalo na't magkasingtunog ang pangalan nila. Nasa isang importanteng operasyon sa military si Samal kaya hindi niya maasikaso ang paghahanda sa kasal nila ni Simang. Kaya hiniling nito kay Gamal na siya muna ang umasikaso kay Simang. Kung sa mga sukat ng damit at kung ano pa man, dahil magkasingtangkad at magkasingsukat sila, si Gamal ang inatasan niya para sa kanya. Pati pagpili ng wedding entourage niya ibinigay ang responsibilidad sa kaibigan niyang matalik. Para tuloy naging wedding coordinator si Gamal. 

Pagkadating nila, nag-ayos lang si Gamal at dumeretso na sa usapang kasal nila ni Simang. Si Inday naman ay umaaligid-aligid at pilit namumulot ng kung anong maibabalita niya sa bahay. Narinig niya na kinaumagahan, pupuntahan nila ang reception at simbahan kung saan gagawin ang kasal. Isa itong magarbong military wedding. Mangani-nganing gusto na ni Inday  umupo sa tabi ni Gamal at Simang upang makinig pa lalo. Laking tuwa ni Inday dahil kinaumagahan isinama silang dalawa ni Arman sa mga pupuntahan nina Gamal at Simang. Isinama sila sa simbahang San Isidro de Labrador sa may Antipolo City. Nasa tuktok ito ng bulubundukin at kitang-kita mo kagandahan ng lugar. Sa isang kasal kung saan tiyempong lulubog na ang araw ay isang napakaromatikong pangyayari. Pagkatapos maitala at maitakda ang kasal , nagpunta naman sila sa reception area sa L'Orchard Garden Venue. Nakipagsarahan na rin sa negosasyon si Gamal at Simang rito. Ang sa pagkain naman ay sa sikat na Chef Chryztina Catering Services. Parang kulang ang araw noong dumaan sila sa puwesto ng fabolosang designer na si Aryel Dulay. Buong entourage ay ipinagawa sa kanya at nagpasukat na rin sila dito. Habang nangyayari ang mga ito, intrigang-intriga naman si Inday. Hindi niya maubos-maisip na hindi ang amo niya ang makatuluyan ng mamang pulis na tatay ng alaga niya.  

Noong inihatid ni Gamal ang anak at yaya niya, tulad ng dati hindi siya hinarap ni Minda. Si Inday naman ay sabik na nagkuwento sa mga nangyari sa kanila ng alaga. Nagkuwento pa siya na kaninang umaga pagkatapos nilang magsimba, dumaan sila sa Deybid's Best Face and Hair Saloon upang isara ang kontrata sa make up services sa kasal. Nakuwento rin niya na nagtrial make up sila sa umagang yaon at ang ganda ganda raw ng kinalabasan. Tuwang-tuwa at kilig na kilig si Inday na nagkukuwento. Walang imik at reaksiyon naman si Minda habang kumakain. Pagkatapos niyang kumain at mag-ayos ng kinanan, binalikan niya si Inday. 

Minda: Inday, me ibibigay pala akong lipstick sa iyo. 

Inday: Talaga ate? 

Minda: Oo! Napakagandang lipstick. Pag naipahid mo na sa labi, nagdidikit ito             para matigil ka sa kadadaldal mo. 

Nagulat at nalito tuloy ang madaldal na si Inday. Napakamot na lang siya ng ulo. Tumuloy naman sa study room niya si Minda. Kinuha niya ang isang libro at binuksan niya ito. Ngunit nakatitig lang siya sa pahinang binuksan niya. Pagkatapos, tumitig siya sa kawalan. Pinaglaro niya sa isip niya si Gamal - mula pagkabata at hanggang sa ngayon. Pinilit niyang iwinaksi ang nararamdaman niya. Ano pa ba ang dapat niyang gawin e ikakasal na si Gamal. 

Sa mga sumunod na araw, parang robot ang pakiramdam ni Minda. Ang pakiramdam niya ay sumusunod lang siya sa agos ng mga pangyayari . Ayaw niyang mag-isip ng ikabibigat ng kanyang dibdib. Alam niyang mahahalata siya ng mga tao sa bahay ngunit kilala niya si Inang Unding. Marespeto ito sa nararamdamang emosyon niya. Minsan nabigyang payo na siya noon at sinabihan siyang iiyak niya ang nararamdaman niya. Ngunit ano pa ba ang gagawin niya? Paano niya iiyak ang nawalang pag-ibig kung ang noon ay iniyakan na niya?

Sa sumunod na pagsundo ni Gamal sa anak, humingi ng pahintulot si Gamal na kausapin siya. Dati rati hinihindian niya ngunit siya'y nagpaunlak ulit. 

Gamal: Salamat. Gusto ko lang sanang imbitahin kita sa ....

Minda:  kasal....

Gamal: Ah oo yamang ring bearer naman si Arman natin.

Minda: Ay naku Gamal kayo na lang. At kung sa tingin mo magagamit mo ang               kasal na ito para masaktan ako lalo, nagkakamali ka. 

Gamal: Hindi naman sa ....

Binawi na kaagad ni Minda ang sasabihin ni Gamal at sinabihan silang mabuti pang tumuloy na sila. Walang nagawa si Gamal kundi magpasalamat at umalis na lang kasama ang anak at yaya. Sa loob ng sasakyan, tinanong ni Gamal si Inday kung me naikuwento siya kay Minda na ikinaiinis niya. 

Inday: Ay naku kuya naikuwento ko lang naman yung tungkol sa kasal ninyo ni              Ate Simang. 

Gamal: Kasal namin ni Simang? 

Muntik ng nabulunan at mapatawa si Gamal ngunit kinontrol niya sarili niya. Minabuting hindi niya sabihin ang katotohanan kay Inday at baka makatulong pa itong magpatunay sa nasa isipan niya. Naging abala siya sa paghahanda sa kasalan ngunit bago ang araw ng kasal nakipagkita siyang ulit kay Minda na kung puwede ay dumalo naman siya sa kasal. Bagamat hindi nagpaunlak si Minda sinabi na lang niyang pipilitin niyang pumunta. Sinabi ni Gamal ang lugar at oras ng kasal dahil nakalimutan daw niya ang imbitasyon sa bahay. Ibibigay na lang daw niya ito kay Inday. 

Sa araw ng kasal, hindi mapakali ang Minda, nag-iisip kung siya ba'y dadalo sa kasalan. Nakita ni Inang Unding ang nangyayari sa kanya at nagbigay ito ng payo na kung nasa puso pa niya ang lalake pumunta siya upang lubos-lubusan na niya itong pakawalan. Ganon na nga ang naging desisyon ni Minda. Dumalo sa kasal para lubusang ng pawalan ang mga demonyong nagpapabigat sa kanyang dibdib. 

Patapos na ang misa at seremonyas ng kasal noong dumating siya. Alanganin siyang pumasok sa simbahan. Nakaabang naman sa may pintuan ng simbahan si Gamal at kitang-kita niyang nangingilid na ng luha si Minda. Unti-unting naglakad papasok ng simbahan si Minda. Inokupahan niya ang pinakahuling upuan na malayo sa altar. Walang imik siyang lumuha ng buong pait. Nag-isip siya ng mabuti at nagdesisyon siyang lumabas ng simbahan. Hindi niya alam na lahat ng galaw niya ay minamatyagan siya ni Gamal. Sumunod si Gamal kay Minda sa labas at ....

Gamal: Aalis ka na ba? 

Napatigil si Minda sa kanyang paglayo. Napatango na lang siya sa tanong. 

Gamal: Masyado bang masakit na makita ang mahal mo na mapapakasal sa ibang babae? 

Noong narinig ni Minda ang tanong ba yun, lalo pa siyang lumuha at ng umikot siya para sagutin ang kausap niya ay nagulantang siya . 

Minda: Ikaw? 

Gamal: Oo bakit? Sino ba sa akala mo? 

Minda: Di ba ikaw ang ikinasal? 

Gamal: Kung ako ba yun, bakit ako naririto sa labas? 

Hindi makasagot si Minda at nilapitan na siya ng tuluyan ni Gamal. Hinawakan niya ito sa balikat ng una at tuluyang niyakap si Minda na hindi  na nagpakita ng paglaban. Habang yakap-yakap ni Gamal ito ay sinasabi niyang: 

Gamal: Aminin mo na kasi na mahal mo pa rin ako. 

Itinulak ni Minda si Gamal sa pagkayakap sa kanya. Tinitigan ito ng mabuti at nagsalita. 

        Minda: Sige papayag ako kung makakaya mong maghanda ng limang kalabaw,                           limang baka at dalawampung baboy! 

Nagulantang noong una si Gamal ngunit noong napagtanto niya ang ibig sabihin ni Minda ay malakas na sumigaw sa tuwa. Niyakap si Minda at pataas na ipinagbunyi. Sa hindi pagkakaalam ni  Minda ang lahat ng ito ay naitatala. Nagbakasakali ng malaki itong si Gamal na magigiging positibo ang plano niya. Nagulat na lang si Minda ng biglang naglaglagan ang mga confetti. Nagulat pa siya lalo ng nagmungkahi si Gamal na sila'y pakasal na rin. Naglabasan na sina Inang Unding, Inday , Samal at Simang sa patio ng simbahan. Nagulat si Minda sa sorpresang ginawa sa kanya. Walang puwang na kasiyahan at ligaya ang nangyari sa kanya. 

Dahil sa mala-dramang panukala ni Gamal, nailagay ito sa social media at nagkainteresado ang mga TV station. Ang tradisyonal na kasal ng mga Basksg ay siyang tampok sa isang na programa sa TV. Isang araw bago sinimulan ang Kristiyanong kasal ng dalawa, nagkaroon ng ritwal ng kasal sa kanilang tribu na dinaluhan ng mga kamag-anak ng partidos. Sa araw ng ritwal, nakagayak pangkatutubo ang dalawa. Nagkatay sila ng baboy at tiningnan ang lamang loob kung ito'y sadyang malinis at nag-alay ng dasal para sa isang maluwalhating pagsasama. Sa araw ng kasal sa simbahan, isang damit pangkasal na gawa ng sikat na designer na si Carlo Montefalcon. Ito ay kumuha ng inspirasyon sa damit katutubo at Pambansang kasuotan. Napakakisig ni Gamal sa kanyang kasuotang pang-gala sa military. Pagkatapos ng kasal ay ang kasiyahan ng pagtanggap sa bagong kasal na dinaluhan ng lahat pati imbitadong bisita. Nagkaroon ng kasiyahan na may kantahang at sayawang katutubo. Doon ginamit ang limang kalabaw, limang baka at dalawampung baboy. 

Maliban sa tuwa ng magsing-irog, higit ang tuwa ng lahat dahil ang itinakda ay naitakda na rin.

Pahayag: Ang mga larawan ay hindi akin. Ginamit ko sila para ipakita ang kagandahan ng kuwento. Kung me nalabag man ako sa paggamit ng mga larawan, pakisulatan ang me akda at aalisin namin ang mga ito, Salamat